Lepore yazısına anne sütü ile ilgili yasal düzenlemelerden bahsederek başlıyor.  İlk kısımda, Saklama kabına konulmuş anne sütünün havaalanı güvenliğine takılmasından alkollü bir bayanın emzirdiği çocuğun hakkına tecavüz mü etmiş sayılacağına kadar bir takım mevzûlar zikrediliyor.

90′lı yıllardan önce Amerika’da elektrikli göğüs pompaları sadece hastanelerde gücü yetmeyen hanımlardan çocuğuna süt almak için kullanılıyormuş. Bugünse nerdeyse cep telefonu kadar yaygınlık kazanmış durumda…

Göğüs pompası üretiminde lider kuruluş Medela 1991 yılında Amerika’da ilk defa hastane harici kullanıma yönelik elektrikle çalışan ve vakumlu bir ürün piyasaya sürmüş. Medela artık 329 dolardan sattığı son model elektrikli pompalarının yanısıra saklama kapları da satıyor.

Günümüzde çalışan anneler sütleri çekilmesin diye ve çocukları anne sütünden mahrum kalmasın diye iş yerlerinde veya her neredelerse sütlerini pompayla sağıp bu kaplarda muhafaza ediyorlar.

Sütün gelmesi normalde çocuğun varlığına, dokunuşlarına ve icabında ağlamasına bağlı olduğundan pompaların muhafaza edilmesi ve taşınması için üretilen özel çantalarda bebeklerin resimlerinin konması gereken bir bölme de düşünülmüş.  Böylelikle anneler en azından bebelerinin resmine bakarak, Pavlov’un köpeği misali, motive olabilsinler ve sütleri gelsin…

Pompalamak aslında hiç de eğlenceli bir şey değil – bazı anneler bebeklerinden millerce ötede bebeklerinin resmine bakarken ağlayarak yerine getiriyorlar bu vazifelerini. Yine de bazıları çocuklarının yanındayken bile pompa kullanır olmuşlar.

…

Sınıflandırma ilminin babası kabul edilen İsveçli bilim adamı Carl Linnaeus 1735′te hayvanlar alemini düzenlerken insanları dört ayaklı canlılar “Quadrupedia” kategorisinde ele almıştı. 1758′de, karısının doğurduğu ve emzirdiği 7 çocuktan sonra, Quadrupedia’dan vazgeçip insanları kendi isimlendirdiği “Memeliler” (Süt üreten göğüs uçlarına sahip hayvanlar) sınıfına dahil etmiştir.

Linnaeus o yıllarda aynı zamanda çok yaygınlaşmaya başlayan sütanne uygulamasına karşı kampanyalar düzenlemiş, konferanslar vermiştir. O yıllarda Avrupa’da kendi çocuklarını emzirmeyi reddeden ve bu amaçla hizmetli edinen kadınların sayısı olağanüstü yüksekti – Mesela Paris’te yüzde doksana yakın.

In 1752, Linnaeus wrote a treatise entitled “Step Nurse,” declaring wet-nursing a crime against nature. Even the fiercest beasts nurse their young, with the utmost tenderness; surely women who resisted their mammalian destiny were to be ranked as lowlier than the lowliest brute.

Aydınlanma Çağı doktorları, filozofları ve kanunkoyucuları da kadınların kendi çocuklarını emzirmesi gerektiğine katılıyorlardı.

In “Émile” (1762), Rousseau prophesied, “When mothers deign to nurse their own children, then morals will reform themselves.” (Voltaire had a quibble or two about Rousseau’s own morals: the author of “Émile” had abandoned his five illegitimate children at birth, depositing them at a foundling hospital.)

“There is no nurse like a mother,” Benjamin Franklin wrote in 1785, after discovering an infant-mortality rate of eighty-five per cent at the foundling hospital in Paris that relied on wet nurses (the hospital where Rousseau’s children all but certainly died), a discovery that explains why Franklin, in his autobiography, went to the trouble of remarking of his own mother, “She suckled all her 10 Children.”

18. yüzyılın sonlarında Fransa’da ve Prusya’da anne sütünü özendiren yasal yaptırımlar da ortaya konmaya başlanmıştır. Aynı dönemde Amerika’da sütannelik hiç de yaygın değildi. Annesütü kutsal addediliyor, çocuk emzirmek bir vatandaşlık görevi kabul ediliyordu.

Amerikalı kadınların sütten kesilmesi 19. yy sonlarına doğrudur. Ne tuhaftır ki ilk suni bebek mamasının da piyasaya çıkması aynı zamanlara rastlar. Tarihçi Adrienne Berney bebeklerin inek sütüyle beslenmeye başlamasını “ineklerin insanlığın yeni süt anneleri ilan edildiği” şeklinde değerlendirir. Ne trajiktir ki o dönemde modifiye edilmiş inek sütünden meydana gelen bebek mamasıyla beslenen bir çok bebek ölmüştür. Bunda kabahati doktorlarda ve hazır mama üreticilerinde bulmak çok doğru olmaz, zira Amerika’da 19. yy’da ve 20. yy başlarında doktorlar anneleri çocuklarını emzirmelerinin şart olduğu hususunda ikna etmeye çalışıyorlardı; fakat kadınlar bunu reddediyor, sütten kesildiklerini ısrarla iddia ediyorlardı.

1904′te Şikago’lu bir pediatrist kadınların emzirme işlevinin yavaş yavaş yok olmaya mahkum olduğunu savunur. Amerikan’ın altın çağlarında (Gilded Age) yaşayan hanımefendiler o kadar kibar, o kadar medeni, o kadar narindiler ki nasıl olur da bu hanımlar bir çiftlik hayvanı gibi emzirirlerdi? Bu sorunun altında yatan diğer bir soru da vardı: Nasıl olurda beyaz bir kadın çocuğunu tıpkı zenci kadınlar gibi emzirebilirdi? Etnik farklılıkları inceleyen zamanın bilim adamları mikroskopik düzeyde yaptıkları testlerle işi beyazların sütlerinin besin değerinin az olduğunu göstermeye kadar vardırmışlardı. Böyle bir atmosferde kadınların doktorlara sütlerinin çekildiğini söylemelerinden daha doğal ne olabilirdi ki?

1910 yıllarında Boston’da yapılan bir araştırmada fakir annelerin % 90′ının, zenginlerinse ancak % 17′sinin çocuğunu emzirdiği ortaya çıkmıştı. (Şu anki durumun aşağı yukarı tam tersi)

1910 yılında Boston’lu doktor Fritz Talbot üç gün boyunca süt anne arayıp bulamayınca bir Süt Anne Rehberi oluşturmaya karar verdi. Bir sene sonra, bakteriyolojist Francis P. Denny 100 gr. anne sütü verdiği hasta bir bebeğin iyileşmesine şahit olunca insan sütünün bakteriyel gücünün varlığına kâni olmuş ve Amerika’daki ilk insan-sütü bankasını açmıştır. İnsan sütüne ihtiyaç duyan ve bunu dışarıdan sağlamaya güç yetirebilen insanların çoğu fakir birini evlerinde konuk etmektense sütün evlerine şişelerle taşınmasını daha kabul edilebilir bulduklarından Denny’nin fikri daha çok tuttu ve nihayetinde Talbot da anne sütü dağıtmaya başladı.

Süt annelerin süt bankalarına yenik düşmesinin ardından insan sütü bir reçeteyle verilen, üzerinde araştırmalar yapılan, testlere ve ölçümlere tâbi tutulan bir ilaçmış gibi görülmeye başlanmıştır. 1950′lere gelindiğinde Amerikalıların büyük çoğunluğu çocuklarına suni bebek mamaları vermeye başlamıştı. Derken, birdenbire, çocuk emzirmenin çocuk ruhuna da bir gıda olduğu düşüncesi özellikle zengin hanımlar arasında ivme kazanmaya başladı ve 1960′larda çocuk emzirme hızlı bir geri dönüş yapmaya başladı.

1997′de Amerikan Pediatrik Akademisi insan sütü’nün insan türüne özgü özellikler taşıdığını ve bebekler tarafından ilk 6 ayda mutlaka tüketilmesi gerektiğini vurgulayan bir açıklama yaptı. Son yıllarda anne sütünün bir çok hastalığa şifa olduğu ortaya çıktıkça emzirmenin yaygınlaştırılması adına yoğun çalışmalar yürütülmeye başlandı. Buna rağmen 2005′te yapılan bir açıklamada 6. aya kadar düzenli anne sütü alan çocukların oranının sadece %12′lerde kaldığı fakat ilk 6 ay az da olsa anne sütü alan bebeklerinin oranının %43′e yükseldiği ortaya çıktı.

Bu rakamların çok düşük seyretmesinin önemli nedenlerinden biri bu bebeklerin yarısından fazlasının annesinin çalışıyor olması. Amerika’da yasalar doğum yapan hanımlara sadece 12 haftalık (ücretsiz) izin verilmesini uygun görmüş. Maalesef, ne kamu kurumları ne de özel şirketler daha fazlasını vermeye niyetli gözükmüyorlar.

12. haftadan sonra bebeklerin anne sütüne devam edebilmeleri için 3 şey yapılabilir: (1) Doğum izinleri uzatılabilir.  (2) Çalışan mekanlarda bebekler için kreşler kurulabilir.  (3) Pompa kullanımı özendirilebilir.

Tabi ki en büyük efor, en ucuz olan 3. alternatifin uygulanmasına harcanıyor. 1998 yılında Kongre hak eden anneler için göğüs pompası alınmasında ve kiralanmasında kullanmak üzere eyaletlere ödenek ayırmayı kabul etti. Medela, devamsızlığı azaltmayı ve sağlık sigortası masraflarından tasarruf etmeyi hedefleyen işverenlere tam donanımlı ve ideal “anne odaları” tasarlanması hususunda ücretsiz destek veriyor. Daha yoğun çabalar ise eyalet düzeyinde yapılan yasal düzenlemelere yöneltilmiş durumda. Şirketlerin annelerin ihtiyaçlarına cevap verme hususunda hassas davranmaları, sütlerini sağabilecekleri özel odaların tahsisi ve devletin de pompaya veya özel odalara harcama yapan şirketlere vergi indirimi yapması bir çok eyalette yasalaşmış veya tasarlanmış durumda.

Elbetteki göğüs pompaları kullanışlı, vazgeçilmez ve hatta hayat kurtatıcı olabilir. Fakat doğum izni yerine özel odalar tasarlanması ve pompaların bu kadar özendirilmesi bazı çevrelerce sıkıntı meydana getirecektir değil mi? Hiç de değil. Ulusal Kadın Organizasyonu başkanı büyük şirketlerin sadece üçte birinin kadınlara bebekleri için süt pompalayabilecekleri güvenli ve özel bir oda tahsis etmelerinden şikayetçi. (Ne zamandan beri Kadın Hakları çalışma hakkı manasına gelmeye başladı?)

Pompalar şişelere süt aktarmaya yarıyor tamam; ama emzirmenin bebeğe faydaları, ona sağladığı sosyal ve duygusal kazanımlar sadece sıvıdan ibaret değil ki, gülümsemek ve sarılmak da katkı sağlıyor.

Rhode Adası doktorlarının kurduğu Emzirme Komitesi tarafından her yıl bir işletmeye “emzirme dostu işyeri” ödülü veriliyor. Kazanan işletmenin farkı lavabosu olan, kilitlenebilen ve magazin bulunduran emzirme odasına sahip olması. Sahte konforlar sağlamak yerine anne ve bebeğini bir araya getirmeyi mümkün kılan şirketlere “emzirme dostu” denilmesi artık nerdeyse imkansız gözüküyor. Hatta bazı emzirme odaları bebeklerin içeri alınmasını dahi yasaklıyor.

Bazı yetkililer pompaların bu kadar teşvik edilmesinin gerçek manada emzirmeyi baltalayacağı hususunda endişeli.

Pompalar çok pratik olabilirler ama asıl sorulması gereken çocuğun ihtiyaç duyduğu şeyin anne mi yoksa süt mü olduğudur.

Medela’nın en yeni modeli iki aşamalı teknolojiye sahip: ilk aşama bebeğin annesinden süt emerken ilk etapta yaptığı hızlı emişi simüle/taklit ediyor ve sütü hızlı çekiyor, ikinci aşama ise yavaş ve derinden emişi simule ediyor. Böylelikle daha az zamanda çok miktarda süt elde edilebiliyor. Medela, bunun daha çok bebek gibi, daha az pompa gibi bir makine olduğunu belirtiyor. Bebek gibi mi? vay anasını… Kendi kendimizin süt annesi olmuşuz!

(xvii)
One single observation can invalidate a general statement derived from millennia of confirmatory sightings of millions of white swans.

Black Swan (BSw) is an event with the following three attributes:
• It is an outlier. It lies outside the realm of regular expectations. Nothing in the past can convincingly point to its possibility. (rarity)
• It carries an extreme impact.
• In spite of its outlier status, human nature makes us concoct explanations for its occurrence after the fact, making it explainable and predictable. (retrospective, though not prospective, predictability)

(xviii)
The combination of low predictability and large impact makes the BSw a great puzzle. Add to this phenomenon the fact that we tend to act as if it does not exist!

Almost all “social scientists”, for over a century, have operated under the false belief that their tools could measure uncertainty.

Ask your portfolio manager for his definition of “risk,” and odds are that he will supply you with a measure that excludes the possibility of BSw.

(xix)
Life is the cumulative effect of a handful of significant shocks.

BSw logic makes what you don’t know far more relevant than what you do know.

Many BSw can be caused exacerbated by their being unexpected. Isn’t it strange to see an event happening precisely because it was not supposed to happen? What kind of defense do we have against that? Whatever you come to know may become inconsequential if your enemy knows that you know it. It may be odd that, in such a strategic game, what you know can be truly inconsequential.

(xx)
What you know cannot really hurt you.

We act as though we are able to predict historical events, or, even worse, as if we are able to change the course of history.

Our cumulative prediction errors for political and economic events are so monstrous that every time I look at the empirical record I have to pinch myself to verify that I am not dreaming. What is surprising is not the magnitude of our forecast errors, but our absence of awareness of it.

Our inability to predict in environments subjected to the BSw, coupled with a general lack of the awareness of this state of affairs, means that certain professionals, while believing they are experts, are in fact not. Based on their empirical record, they do not know more about the subject matter than the general population, but they are much better at narrating. They are also more likely to wear a tie.

BSw being unpredictable, we need to adjust to their existence (rather than naively try to predict them)

(xxi)
Almost no discovery, no technologies of note, came from design and planning – they were just BSw.

The strategy for discoverers and entrepreneurs is to rely less on top-down planning and focus on maximizing tinkering and recognizing opportunities when they present themselves.

I disagree with the followers of Marx and Adam Smith: the reason free markets work is because they allow people to be lucky, thank to aggressive trial and error, not by giving rewards or “incentives” for skill.

We tend to learn the precise, not the general. (What did people learn from the 9/11? What did French do after the Great War to prevent reinvasion?)

The problem lies in the structure of our minds: we don’t learn rules, just facts, and only facts.

(xxii)
Evidence show that we do much less thinking than we believe we do – except, of course, when we think about it.

We are living in an increasingly recursive environment. Feedback loops causing events to be the cause of more events (say, people buy a book because other people bought it), thus generating snowballs and arbitrary and unpredictable planet-wide winner-take-all effects. We live in an environment where information flows too rapidly, accelerating such epidemics.

There is a very sad category of mistreated heroes who we don’t know were heroes, who saved our lives, who helped us avoid disasters. They left no traces and did not even know that they were making a contribution. We remember the martyrs who died for a cause that we knew about, never those no less effective in their contribution but whose cause we were never aware of – precisely because they were successful.

(xxiii)
Assume that a legislator manages to enact a law that imposes continuously locked bulletproof doors in every cockpit – at high costs to struggling airlines. The legislation is not a popular measure among the airline personnel, as it complicates their lives. But it would certainly have prevented 9/11.

In the aftermath who got the recognition? Those you saw in the media, on TV performing heroic acts, and those whom you saw trying to give you the impression that they were performing heroic acts. The latter category includes someone like the NY stock Exchange chairman Richard Grasso who “saved the stock exchange”. All he had to do was be there to ring the opening bell on TV – the television that is the carrier of unfairness and a major cause of BSw blindness.

(xxiv)
Who is more valuable, the politician who avoids a war or the one who starts a new one (and is lucky enough to win)?

Everybody knows that you need more prevention than treatment, but few reward acts of prevention.

To this author, the rare event equals uncertainty.

To understand a phenomenon, one needs first to consider the extremes – particularly if, like the BSw, they carry an extraordinary cumulative effect.

I don’t particularly care about the usual. If you want to get an idea of a friend’s temperament, ethics, and personal elegance, you need to look at him under the tests of severe circumstances. Can we understand health without considering wild diseases and epidemics? Indeed the normal is often irrelevant.

Almost everything in social life is produced by rare but consequential shocks and jumps.
Almost everything studied about social life focuses on the normal, particularly with bell curve methods of inference that tell you close to nothing. Why? Because the bell curve ignores large deviations, cannot handle them, yet makes us confident that we tamed uncertainty. Its nickname in this book is Great Intellectual Fraud (GIF).

(xxvi)
In the past, for better or worse, those rare philosophers and thinkers who were not self-standing depended on a patron’s support. Today academics in abstract disciplines depend on one another’s opinion, without external checks, with the severe occasional pathological result of turning their pursuits into insular prowess-showing contests. Whatever the shortcomings of the old system, at least it enforced some standard of relevance.)

(xxvii)
Living in our planet, today, requires a lot more imagination than we are made to have. We lack imagination and repress it in others.

It is naive empiricism to provide, in support of some argument, series of eloquent confirmatory quotes by dead authorities. By searching, you can always find someone who made a well-sounding statement that confirms your point of view – and, on every topic, it is possible to find another dead thinker who said the exact opposite.

(xxviii)
In spite of our progress and growth in knowledge, or perhaps because of such progress and growth, the future will be increasingly less predictable, while both human nature and social “science” seem to conspire to hide the idea from us.

İsrail 10 Şubat’ta seçime gidiyor ve büyük olasılıkla Benjamin Netenyahu tekrar başbakan seçilecek. Jerusalem Post gazetesinin 2002-04 yılları arasında editörlüğünü yapmış gazeteci Stephens Bret Netenyahu ile görüşür ve röportajın büyük bölümünü İran oluşturur.

Gazze saldırısının altında Kassam füzeleri mi vardı, Filistin haritadan silinmeye mi çalışılıyor, yoksa İran’la hesaplaşmaya zemin mi hazırlanıyor okuyun siz karar verin.